GAIA opent modeboetiek om de excessen van hypertype-fok aan te klagen

Beste redactie,

U bent van harte uitgenodigd op het persmoment op 24 juli om 14 uur op het Stationsplein in Oostende. Daar kunt u de actie van GAIA ter plaatse bijwonen, de resultaten van de opiniepeiling inkijken en de reacties van voorbijgangers optekenen.

Brussel, 22 juli 2026 – Ademen, rennen, goed kunnen zien: voor heel wat dieren zijn de meest vanzelfsprekende handelingen een dagelijkse strijd geworden. De Franse buldog, mopshond, Perzische kat en Duitse herder behoren tot de rassen waarvan uiterlijke kenmerken door de jaren heen steeds verder werden uitvergroot, met ernstige gezondheidsproblemen als gevolg.

Uit een opiniepeiling van Dedicated, uitgevoerd in mei 2026 in opdracht van GAIA, blijkt dat bijna één op de zeven eigenaars (15%) van een hypertype hond of kat aangeeft dat zijn of haar dier al veterinaire verzorging, een behandeling of een chirurgische ingreep nodig had wegens gezondheidsproblemen die rechtstreeks verband houden met zijn uiterlijke kenmerken. Meer dan één West-Vlaming op vijf (22%) heeft ooit een dier gehad dat tot een hypertype ras behoort, maar de meerderheid wist niet dat hun huisdier onder die categorie viel. Wanneer deze resultaten worden veralgemeend naar de Belgische honden- en kattenpopulatie, gaat het om enkele honderdduizenden dieren.

Om het grote publiek bewust te maken van deze nog weinig bekende problematiek, lanceert GAIA vandaag in Brussel haar Zomertour. Met de ‘Ziekste collectie’ trekt GAIA door twaalf Belgische steden om de tol te tonen van fokpraktijken waarbij uiterlijk primeert op gezondheid.

Belgen verkiezen gezondheid boven uiterlijk

De term ‘hypertype’ is nog weinig bekend: slechts 35% van de West-Vlamingen heeft er al van gehoord. Maar zodra mensen op de hoogte zijn van het dierenleed dat ermee gepaard gaat, blijkt de steun voor strengere regels enorm.

Volgens de peiling wil 93% van de West-Vlamingen de voortplanting van dieren beperken wanneer hun gezondheid in het gedrang komt. 88% is bovendien voorstander van een geleidelijke afbouw van het fokken van hypertype dieren.

"We hebben dieren gefokt die steeds schattiger, exclusiever of spectaculairder moesten worden. Het resultaat daarvan zijn dieren die hun hele leven lijden. De Belgen willen dat daar een einde aan komt. Het is hoog tijd dat de wet hypertype dieren eindelijk beschermt", zegt Michel Vandenbosch, voorzitter van GAIA.

Wanneer mode ziek maakt

Een steeds kortere snuit, een rug die steeds schuiner afloopt, diepere huidplooien of gevouwen oren: uiterlijke kenmerken die om esthetische redenen worden nagestreefd, zorgen vaak rechtstreeks voor ernstige gezondheidsproblemen.

De gevolgen zijn verschrikkelijk. Franse buldoggen, mopshonden en Engelse buldoggen kampen vaak met ademhalingsproblemen. Perzische katten hebben geregeld ernstige oogproblemen. Duitse herders lijden vaker aan locomotorische aandoeningen en Scottish Fold-katten ontwikkelen pijnlijke kraakbeenaandoeningen. Deze gezondheidsproblemen zijn geen toeval, maar het rechtstreekse gevolg van genetische selectie waarbij uiterlijk belangrijker werd geacht dan gezondheid.

België blijft achter

Terwijl Europese landen als Nederland, Noorwegen en Duitsland al maatregelen hebben genomen tegen de excessen gelinkt aan hypertype dieren, blijft België hopeloos achter. Geen van de drie gewesten beschikt vandaag over een specifiek wettelijk kader om deze fokpraktijken doeltreffend aan banden te leggen. Enkel in Vlaanderen geldt momenteel een verbod op de commercialisering van Scottish Fold-katten.

GAIA roept de bevoegde ministers van Dierenwelzijn op om de gezondheid van dieren eindelijk centraal te plaatsen in het fokbeleid. De organisatie vraagt onder meer een verbod op het fokken met hypertype dieren die aantoonbaar lijden, verplichte veterinaire controles vóór de voortplanting en betere informatie voor toekomstige eigenaars.

De ‘Ziekste collectie’

Om het publiek bewust te maken van deze problematiek, vormt GAIA zijn zomertour om tot een mobiele, fictieve luxeboetiek onder de naam ‘De Ziekste Collectie’. De installatie is ondergebracht in een container die werd ingericht als winkel, met etalages, paskamers en een tentoonstelling van (niet levende) ‘designerdieren’. Deze immersieve installatie onthult het leed van hypertype dieren. Bezoekers ontdekken er rassen die bekendstaan als hypertypes, kunnen via een virtualrealitybril ervaren hoe een Perzische kat de wereld ziet en voelen dankzij een immersief masker met welke ademhalingsproblemen een Franse buldog kampt.

Zomertour data

22 juli: Brussel – Muntplein

23 juli: Leuven – Martelarenplein

24 juli: Oostende – Stationsplein

28 juli: Charleroi – Boulevard Joseph Tirou

29 juli: Namen – Place de l'Ange

30 juli: Hasselt – Molenpoortplein

31 juli: Antwerpen – Groenplaats

4 augustus: Gent – Korenmarkt

5 augustus: Eupen – Bergstrasse

6 augustus: Aarlen – Leopoldplaats

7 augustus: Luik – Espace Tivoli

8 augustus: Louvain-la-Neuve – Parking Aula Magna

Te downloaden