Zware dierenmishandeling in slachthuis van Aat: GAIA dient klacht in bij Europese Commissie en hekelt ernstige tekortkomingen Waalse overheid

29/6/26

Brussel, 29 juni 2026 – Nadat GAIA op 16 juni jl. ernstige dierenmishandeling van schapen, varkens en runderen (elektrische stroomstoten toegediend in anus en geslachtsdelen, gewelddadige behandeling, aanvoer en mishandeling dieren die ongeschikt zijn voor transport, slachtingen zonder verdoving, opgetakelde dieren die nog bij bewustzijn zijn, mislukte verdovingen, ondeskundig gebruik verdovingsapparatuur) in het slachthuis van Aat aan het licht bracht, die werden bevestigd door een onafhankelijk dierenarts, hebben de Waalse autoriteiten de activiteiten van het slachthuis noch voorlopig geschorst, noch onmiddellijk een controle uitgevoerd. Pas drie dagen later vond een eerste inspectie plaats. Hoewel daarbij tijdens twee controles overtredingen werden vastgesteld, overwegen de autoriteiten voorlopig slechts een verslag met aanbevelingen.

Voor GAIA legt deze aanpak ernstige tekortkomingen bloot in het toezicht op en de handhaving van de dierenwelzijnswetgeving. De organisatie zal daarom een klacht indienen bij de Europese Commissie.

"Deze zaak stelt niet alleen een slachthuis in vraag, maar ook de manier waarop de overheid haar controletaak uitvoert en de wet handhaaft. Wanneer beelden van dergelijke ernstige feiten worden bevestigd door een onafhankelijk dierenarts en de overheid zelf overtredingen vaststelt, kan de reactie van de overheid zich niet beperken tot drie dagen wachten alvorens een eerste controle uit te voeren en vervolgens enkel een verslag met aanbevelingen aan te kondigen", verklaart Michel Vandenbosch, voorzitter van GAIA.

Volstrekt ontoereikende reactie van de overheid

GAIA maakte de beelden op 16 juni openbaar. Ze brachten ernstige schendingen van de dierenwelzijnswetgeving aan het licht. Toch duurde het drie dagen voordat een eerste officiële controle plaatsvond. Een dergelijke wachttijd biedt ruimschoots de mogelijkheid om bepaalde praktijken aan te passen, sporen te laten verdwijnen of de werking van een inrichting tijdelijk te wijzigen vóór de inspecteurs arriveren.

GAIA herinnert eraan dat de Vlaamse minister van Dierenwelzijn Ben Weyts in 2017, naar aanleiding van het schandaal in het slachthuis van Tielt, besliste om de activiteiten van het betrokken slachthuis voorlopig te schorsen. In het dossier van Aat werd geen enkele vergelijkbare maatregel genomen.

Nog zorgwekkender is dat de twee inspecties van de Dienst Dierenwelzijn het bestaan van overtredingen hebben bevestigd. Toch overwegen de autoriteiten voorlopig enkel een verslag met aanbevelingen aan de Stad Aat.

GAIA stapt naar de Europese Commissie

Gelet op deze ernstige tekortkomingen zal GAIA de komende dagen een officiële klacht indienen bij de Europese Commissie. Volgens de organisatie schendt het Waalse Gewest zijn verplichtingen uit hoofde van Verordening (EG) nr. 1099/2009, die de lidstaten verplicht een doeltreffend toezicht en een strikte handhaving van de regels inzake de bescherming van dieren bij het doden te waarborgen.

De klacht heeft niet uitsluitend betrekking op de feiten die in Aat werden vastgesteld. Ze richt zich ruimer op de werking van het controlesysteem en op de wijze waarop de Waalse autoriteiten hun toezicht- en handhavingstaken inzake dierenwelzijn uitvoeren.

GAIA wijst erop dat de auditdiensten van de Europese Commissie reeds eerder belangrijke tekortkomingen hadden vastgesteld in het Belgische controlesysteem inzake dierenwelzijn bij het slachten. In haar audit van 2020 concludeerde het Directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid (DG SANTE) dat sinds de audit van 2014 slechts beperkte vooruitgang was geboekt en wees het onder meer op tekortkomingen in de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten en de doeltreffendheid van de officiële controles.

"De Europese regels zijn niet vrijblijvend. Wanneer dergelijke overtredingen aan het licht komen, moeten de autoriteiten kordaat optreden. De zaak-Aat legt verontrustende zwakheden bloot in het controlesysteem. Precies dat vragen wij de Europese Commissie vandaag grondig te onderzoeken", besluit Michel Vandenbosch.

GAIA roept de Waalse Regering op de regelgeving inzake slachthuizen grondig te hervormen door de controles te versterken, de normen voor slachthuizen te herzien en de installatie van camerabewakingssystemen, gekoppeld aan een geautomatiseerde beeldanalyse via artificiële intelligentie, verplicht te maken. Zo kunnen inbreuken op het dierenwelzijn in realtime worden opgespoord en kunnen de bevoegde autoriteiten onmiddellijk worden verwittigd.